اسپلیتر قلمی 1:4 تا 1:64؛ بررسی انواع، کاربرد و راهنمای خرید

اسپلیتر قلمی 1:4 تا 1:64 یکی از تجهیزات مهم در شبکه‌های فیبر نوری به‌خصوص شبکه‌های FTTH و PON است که امکان تقسیم یک سیگنال نوری ورودی میان چند مسیر خروجی را فراهم می‌کند. این تجهیزات بدون نیاز به منبع تغذیه الکتریکی، توان نوری را میان خروجی‌ها تقسیم کرده و به اپراتورها و مجریان شبکه اجازه می‌دهند از یک فیبر ورودی برای سرویس‌دهی به چند مشترک استفاده کنند.

اسپلیترهای قلمی در نسبت‌های مختلفی تولید می‌شوند و انتخاب مدل مناسب به ساختار شبکه، تعداد کاربران، میزان توان نوری موجود و طراحی لینک بستگی دارد. مدل‌های 1:4، 1:8، 1:16، 1:32 و 1:64 از نسبت‌های متداول در پروژه‌های فیبر نوری هستند.

اسپلیتر قلمی چیست؟

اسپلیتر فیبر نوری یا Fiber Optic Splitter یک تجهیز غیرفعال است که سیگنال نوری ورودی را به چند خروجی تقسیم می‌کند. برخلاف تجهیزات اکتیو، اسپلیتر برای انجام عمل تقسیم سیگنال به برق یا منبع تغذیه نیاز ندارد.

در مدل اسپلیتر قلمی، قطعه اصلی تقسیم‌کننده درون یک محفظه باریک و استوانه‌ای قرار گرفته است. به همین دلیل این نوع اسپلیتر فضای کمی اشغال می‌کند و می‌توان آن را در تجهیزات مختلف شبکه، باکس‌های توزیع، FAT، FDB، ODF و سایر نقاط شبکه نصب کرد.

اسپلیترهای قلمی معمولاً با فناوری PLC (Planar Lightwave Circuit) تولید می‌شوند که امکان تقسیم یکنواخت‌تر توان نوری میان خروجی‌ها را فراهم می‌کند. در پروژه‌های PON، اسپلیتر PLC یکی از راهکارهای رایج برای ایجاد ساختار Point-to-Multipoint محسوب می‌شود.

انواع اسپلیتر قلمی 1:4 تا 1:64

مهم‌ترین تفاوت اسپلیترهای قلمی در نسبت تقسیم آن‌هاست. عدد اول معمولاً تعداد ورودی و عدد دوم تعداد خروجی‌ها را مشخص می‌کند.

اسپلیتر 1:4

در اسپلیتر 1:4 یک سیگنال ورودی به چهار خروجی تقسیم می‌شود. این مدل برای شبکه‌هایی مناسب است که تعداد مسیرهای مورد نیاز نسبتاً محدود بوده و نیاز به تقسیم چهارگانه سیگنال وجود دارد.

اسپلیتر 1:8

اسپلیتر 1:8 سیگنال ورودی را به هشت مسیر تقسیم می‌کند. این مدل در برخی شبکه‌های دسترسی و نقاط توزیع که ظرفیت متوسطی نیاز دارند، کاربرد دارد.

اسپلیتر 1:16

مدل 1:16 امکان ایجاد 16 خروجی از یک ورودی را فراهم می‌کند و برای شبکه‌هایی که تعداد بیشتری کاربر یا مسیر ارتباطی دارند مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اسپلیتر 1:32

اسپلیتر 1:32 یکی از نسبت‌های پرکاربرد در شبکه‌های PON و FTTH است. در این مدل یک ورودی به 32 خروجی تقسیم می‌شود و می‌تواند برای توزیع سیگنال میان تعداد بیشتری مشترک مورد استفاده قرار گیرد.

اسپلیتر 1:64

در اسپلیتر 1:64 یک ورودی به 64 خروجی تقسیم می‌شود. این مدل برای پروژه‌هایی که نیاز به تراکم بالای تقسیم دارند مناسب است؛ البته افزایش تعداد خروجی‌ها باعث افزایش افت تقسیم نیز می‌شود و باید بودجه توان نوری شبکه پیش از انتخاب آن بررسی شود.

افت تقسیم در اسپلیتر فیبر نوری

یکی از مهم‌ترین نکات هنگام انتخاب اسپلیتر، توجه به Insertion Loss یا افت عبوری است. هرچه سیگنال میان تعداد بیشتری خروجی تقسیم شود، توان نوری موجود در هر خروجی کاهش پیدا می‌کند.

به‌صورت ایده‌آل، افت تقسیم برای اسپلیترهای رایج تقریباً به این شکل افزایش پیدا می‌کند:

• 1:4: حدود 6 dB
• 1:8: حدود 9 dB
• 1:16: حدود 12 dB
• 1:32: حدود 15 dB
• 1:64: حدود 18 dB

مقادیر واقعی می‌توانند بسته به کیفیت ساخت، طول موج کاری و مشخصات سازنده متفاوت باشند. بنابراین هنگام اجرای پروژه نباید فقط به مقدار تئوری توجه کرد و باید Insertion Loss واقعی محصول از دیتاشیت بررسی شود.

کاربرد اسپلیتر قلمی در شبکه FTTH

یکی از مهم‌ترین کاربردهای اسپلیتر قلمی، شبکه‌های FTTH است. در این شبکه‌ها، سیگنال نوری از سمت مرکز یا OLT ارسال شده و در نقاط مختلف شبکه توسط اسپلیتر تقسیم می‌شود تا به چندین مشترک برسد.

برای مثال، در یک طراحی می‌توان از یک اسپلیتر 1:8 در یک نقطه توزیع استفاده کرد و خروجی‌های آن را به مسیرهای مختلف اختصاص داد. در طراحی‌های با تراکم بالاتر نیز نسبت‌های 1:16، 1:32 یا 1:64 می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند.

انتخاب نسبت مناسب باید بر اساس تعداد مشترکان، فاصله مسیر، نوع تجهیزات PON و Optical Power Budget انجام شود.

تفاوت اسپلیتر قلمی با اسپلیتر باکس‌دار

اسپلیتر قلمی و باکس‌دار ممکن است از نظر عملکرد اصلی مشابه باشند، اما از نظر شکل و نحوه نصب تفاوت دارند.

اسپلیتر قلمی به دلیل ابعاد کوچک، برای پروژه‌هایی که فضای نصب محدود است گزینه مناسبی محسوب می‌شود. این مدل را می‌توان در باکس‌ها و محفظه‌های مختلف قرار داد و برای ایجاد ساختارهای فشرده از آن استفاده کرد.

در مقابل، اسپلیترهای باکس‌دار درون یک محفظه آماده قرار دارند و معمولاً نصب و مدیریت آن‌ها ساده‌تر است؛ اما فضای بیشتری نسبت به مدل قلمی اشغال می‌کنند.

نکات مهم هنگام خرید اسپلیتر قلمی

برای خرید اسپلیتر قلمی 1:4 تا 1:64 باید چند مشخصه فنی را بررسی کنید. نخستین مورد، نسبت تقسیم است. انتخاب 1:4 یا 1:64 صرفاً بر اساس تعداد کاربران انجام نمی‌شود، بلکه باید توان نوری موجود در شبکه نیز در نظر گرفته شود.

طول موج کاری نیز اهمیت دارد. اسپلیترهای مورد استفاده در شبکه‌های PON باید با طول موج‌های مورد استفاده تجهیزات شبکه سازگار باشند.

پارامتر بعدی Insertion Loss و یکنواختی افت میان خروجی‌هاست. در پروژه‌های حساس، تفاوت افت میان خروجی‌ها می‌تواند روی طراحی لینک تأثیر بگذارد.

نوع فیبر، نوع کانکتور، طول فیبرهای ورودی و خروجی، نوع بسته‌بندی و شرایط محیط نصب نیز از دیگر مواردی هستند که پیش از سفارش باید مشخص شوند.

کانکتورهای اسپلیتر قلمی

اسپلیترهای قلمی می‌توانند با کانکتورهای مختلف عرضه شوند یا به‌صورت بدون کانکتور سفارش داده شوند. از کانکتورهای رایج در تجهیزات فیبر نوری می‌توان به SC، LC و FC اشاره کرد.

در زمان خرید باید نوع کانکتور اسپلیتر با پورت تجهیزات شبکه مطابقت داشته باشد. همچنین نوع پولیش کانکتور، مانند UPC یا APC، باید مطابق طراحی لینک و تجهیزات مورد استفاده انتخاب شود. در شبکه‌های FTTH، استفاده از کانکتورهای APC به دلیل مشخصات بازتابی مناسب آن‌ها بسیار رایج است.

خرید اسپلیتر قلمی 1:4 تا 1:64 از سایت مصباح پیام نور

برای خرید اسپلیتر قلمی 1:4 تا 1:64 از سایت مصباح پیام نور بهتر است قبل از ثبت سفارش مشخصات فنی مورد نیاز پروژه را مشخص کنید. نسبت تقسیم، تعداد خروجی، نوع فیبر، طول فیبر، نوع کانکتور و طول موج کاری از اطلاعاتی هستند که می‌توانند در انتخاب مدل مناسب مؤثر باشند.

اگر برای شبکه FTTH یا PON قصد خرید اسپلیتر دارید، ابتدا مشخص کنید که چند مسیر خروجی مورد نیاز است. سپس میزان افت قابل‌قبول در لینک را محاسبه کنید و نسبت تقسیم مناسب را انتخاب کنید. برای پروژه‌های مختلف ممکن است مدل‌های 1:4، 1:8، 1:16، 1:32 یا 1:64 مناسب باشند.

با مراجعه به سایت مصباح پیام نور می‌توانید مشخصات مدل مورد نظر را بررسی کرده و بر اساس نیاز پروژه، نسبت تقسیم و نوع اتصال مورد نیاز را انتخاب کنید. در صورتی که درباره انتخاب نسبت مناسب، نوع کانکتور یا مشخصات فنی محصول ابهام دارید، بهتر است اطلاعات پروژه مانند تعداد مشترکان و ساختار شبکه را پیش از خرید بررسی کنید.

جمع‌بندی

اسپلیتر قلمی 1:4 تا 1:64 یکی از تجهیزات کاربردی برای تقسیم سیگنال نوری در شبکه‌های فیبر نوری و به‌خصوص FTTH و PON است. این محصول با نسبت‌های مختلفی مانند 1:4، 1:8، 1:16، 1:32 و 1:64 عرضه می‌شود و امکان توزیع یک سیگنال ورودی میان چندین مسیر را فراهم می‌کند.

در انتخاب اسپلیتر نباید تنها به تعداد خروجی‌ها توجه کرد. افت تقسیم، طول موج، نوع فیبر، نوع کانکتور، یکنواختی خروجی‌ها و بودجه توان نوری شبکه همگی باید در نظر گرفته شوند. انتخاب صحیح اسپلیتر می‌تواند نقش مهمی در طراحی اصولی و عملکرد پایدار شبکه فیبر نوری داشته باشد.